Feeds:
Posts
Comments

ज्याच्या भेटिसाठी लोक आपले उभे आयुष्य पणाला लावतात, उमेदिची सगळी वर्षे घनघोर अरण्यात जीवघेणी तपश्चर्या करण्यात घालवतात, फक्त मृत्युनंतरच त्याची भेट होते ह्या वेड्या विचाराने ऐन तारुण्यातच आत्मह्त्या करण्यास प्रवृत्त होतात असा तो ‘देव’ मला फार लहानपणीच भेटला!

भेटलेल्या प्रत्येकाला काहि-ना-काहितरी वर देउन आपले देवपण सिद्ध करणार्‍या त्या देवाने हो प्रत्यक्ष देवाने मलाही काहितरी मागण्यास सांगितले. मी ही माणूसच असल्याने ‘तुझ्या दर्शनाने धन्य झालो, आता ह्या क्षणी तुक्ष्या चरणी मोक्ष लाभू दे’ अशी संतांच्या तोंडी शोभणारी वाक्ये न करता सरळ मला जिंकण्याची शक्ती दे, सर्वकाही जिंकण्याची शक्ती! असा साधाच पण विचित्र वर मागितला. त्यानेही तथास्तु म्हणण्या अगोदर ‘हे सोपे नाही, फार सोसावे लागेल’ अशी पूर्वसुचना दिली. पण मी माझा हेका सोडायला तयार नाही हे पाहून तथास्तु म्ह्टले आणि ‘पुन्हा भेटेन’ असे सांगून तो अंतर्धान पावला.

आयुष्य वाईट चालले होते असे नाही. पण चांगलेही चालले नव्हते, देवाने वर दिला जिंकण्याचा अन् त्यासाठी लागणारी शक्ती माझ्यापाशी असावी म्हणून क्षणाक्षणाला तो मला हरवण्याचा प्रयत्न करित होता. मी ही अगदि जीवाच्या आकांताने ते प्रयत्न हाणून पाडत होतो. मिळणारा प्रत्येक विजय माझी ताकत वाढवत होता, अधिक काहितरी जिंकण्याची भूक वाढवत होता! तर हरण्याचा प्रत्येक प्रसंग मला जिंकण्यासाठी काय करावे लागतं आणि हरु नये म्हणून काय करावे ते शिकवत होता….

दोन अडिच वर्षांपूर्वी तोच देव त्याच वेशात, त्याच तेजाने माझ्यासमोर प्रकटला. मी ही विनम्र अभिवादन केले. तो म्हणाला “तू आजवर सामर्थ्यवान होण्यासाठी अनेक त्रास घेतलेस, असंख्य वेळा हार पचवलीस तरी पुन्हा हिरहिरिने उभा राहून प्रसंगाला सामोरा गेलास, जिंकलास! आणि इतके बिकट प्रसंग समोर येउनही तू मला कधिच दोष दिला नाहिस, उलट प्रत्येक वेळी तू माझे आभारच मानत राहिलास, यासाठीच मी पुन्हा तुला भेटायला आलो आहे. तू म्हणशील तर मी तुझी सगळी दु:खं दूर करायला तयार आहे आणि ती देखिल तू आजपर्यंत मिळवलेली सर्व ताकत तशीच ठेवून!” मी पुन्हा देवाला वंदन केले आणि नम्रपणे म्हणालो,”देवा, हे सत्य आहे की मी मागितलेली ताकत तुम्ही मला दिलीत. परंतु आजही मी जेव्हा आजुबाजुला बघतो तेव्हा मला माझ्यापेक्षाही सामर्थ्यवान माणसे दिसतात तेव्हा जर आपणाला मला काही द्यायचे असेल तर मला आणखी ताकत द्या आजवर मी फक्त दुसर्‍यांवर विजय मिळवण्याची ताकत कमावली ह्यापुढे मला आता स्वतःला जिंकयाची ताकत द्या.” देवाने मला पुन्हा समलावले,” हे त्याहून कठिण आहे कारण ह्यासाठी तुला आधिपेक्षाही भयंकर प्रसंगाचा सामना करावा लागेल. फार जास्त त्रासदायक असेल ही गोष्ट!” पण मी ऐकायलाच तयार नव्हतो , देव म्हणाला “ठिक आहे, पण ह्यासाठी तुला जन्मभर युद्ध करावे लागेल, प्रत्येक क्षणी! युद्ध हरलास तरी पुन्हा उभे रहावे लागेल जिंकण्यासाठीच! तुझा प्रत्येक विजय तुला स्वर्गीय आनंद देईल पण….प्रत्येक विजय तुला पुढच्या युद्धाकडे नेईल! यातुन सुटकेचा एकच मार्ग्….स्वता:चा स्वता:वरचा अंतिम विजय! तेव्हा पुन्हा विचार कर.” मी म्ह्टले विचार झाला, मला तेच हवे आहे. “तू फारच जिद्दी आहेस पण असामन्यही आहेस, आपली ताकत योग्य कामासाठी वापरण्याची तुला जाण आहे आणि म्हणूनच मी तुला हा वर देतो, पण काहिही झाले तरी तू माणूस आहेस म्ह्णून पुढच्या प्रत्येक युद्धात तुला अधिक सामर्थ्यवान बनविण्यासाठी मी तुला जास्तीचे दोन हात देतो. तुझ्या दोन हातांच्या जोडीने ते ही काम करतील, तुला अधिक शक्तीशाली करतील.” असे म्हणून देव अंतर्धान पावला आणि माझा त्या दोन हातांचा शोध चालू झाला…

शिक्षणाने विज्ञान शाखेचा विद्यार्थी असल्याने ते दोन हात ही कोणती यांत्रिक वस्तु असावी असा अन्वयार्थ लावून मी शोध घेतला. परंतु असे काही असणार नाही अशी मनाची ठाम समजूत झाल्यानंतर मी तो विचार मनातून काढून टाकला.

येणार्‍या प्रत्येकात मी ते दोन हात शोधले. नातेवाईकांत, मित्रांमधे, एखाद्या कामगारात, प्रत्येक माणसात! कारण ते दोन हात म्हणजे एक पुर्ण माणूस ह्याची आता मला खात्री पटली होती…प्रत्येक माणसात मी तो माणूस शोधला आणि प्रत्येक हातात ते हात! पण मला त्यांचा शोध लागला नाही की देवाच्या त्या बोलण्याचा अर्थ!

पण्…पण जेव्हा मी तुला पाहिलं…हो अगदी पहिल्यांदाच तुझ्या त्या नाजूक हातांकडे पाहिलं त्याच क्षणी मला वाटलं की हेच ते दोन हात आणि हिच ती व्यक्ती!
त्यानंतर बर्‍याच गोष्टी घडल्या …तुझं अन् माझं एकत्र येण, भेटणं त्याहिपेक्षा एकमेकांवर प्रेम करणं….

पण जेव्हा मी पहिल्यांदा तुझ्या त्या नाजूक, कोमल हातांना स्पर्श केला आणि…..आणि मी प्रचंड धास्तावलो, मला देवाचा प्रचंड राग आला. त्याने मला ताकत देण्यासाठी असंख्य संकटे दिली तरी मला त्याचा कधिच राग आला नव्ह्ता पण आज मात्र मी त्या देवावर प्रचंड रागवलो….

मला ताकत मिळावी म्हणून त्याने एवढे नाजून हात, इतकी सुंदर व्यक्ती खर्ची घालावी? हे हात मेहेंदिने सजवण्यासाठी असतात, युद्ध करण्यासाठी नव्हेत हे काय ह्या विधात्याला मी सांगावं? तुझं सर्वांग मी एकदा न्याहाळल आणि तत्क्षणी देवाल्या असंख्य लाखोल्या वाहिल्या. मला ही ताकत नको पण ह्या सुंदरीचे असे हाल माझ्यामुळे नकोत असे मी त्याला मनोमन बजावले….

दुसर्‍याच दिवशी देव पुन्हा मला भेटला. खरं तर ही आमची तीसरी भेट, आज मी त्याला फार वाईट बोललो तरी तो शांतच होता…अगदि स्थितप्रज्ञ! त्याच्या तेजाने मी झाकोळून गेलो होतो तरी रागातच त्याला म्हणालो,” अरे जर मला सामर्थ्यच द्यायचे होते तर दोन पोलादी हात द्यायचे होतेस माझ्या हातांसारेखेच मर्दानी हात द्यायचे होतेस, हे अत्यंत सुकोमल नाजुक हात काय कर्तृत्व दाखवणार? हे तर एका स्त्रीचे हात आहेत आणि माझ्या शक्तीसाठी, माझ्या विजयासाठी मी एका स्त्रीचे सुंदर नाजूक हात युद्धात खर्ची घालू इच्छित नाही.” माझ्या ह्या रागावण्याने जराही विचलीत न होता देव उद्गारला,” तुला कोणी सांगितले की तिचे हात तुला युद्धात मदत करणार आहेत? त्यांच्या मदतीचा अर्थच तुला कळला नाही!
मी सांगतो, ते दोन नाजूक हातच नाहित तर ती एक पूर्ण स्त्री तुझ्या आयुष्यात तुझी कायमची जोडीदार बनणार आहे, तिचे ते हात नाजूक आहेत पण ते अत्यंत शक्तीशाली आहेत कारण त्यांच्यामागे एका स्त्रीचे मन आहे आणि हो, ते तुला लढायला मदत करणार म्ह्णजे त्या हातांत तलवार असेल किंवा ती असायला हवी हा तुझा विचारच चूकीचा आहे. तुला सामर्थ्य हवय तर तुझ्या लढाया तुला स्वतःलाच लढायला लागणार! तिचे ते दोन हात तुला नेहमीच सावरायला असतील, कधी चुकिच्या मार्गाने गेलास तर योग्य मार्गाकडे न्यायला असतील, कधी वाट सापडत नसेल तर पुन्हा योग्य वाट दाखवायला असतील, कधी थकलास तर मायेने गोंजारायला असतील, कधी जिंकलास तर प्रेमानं मिठीत घ्यायला असतील! आणि एक लक्षात ठेव त्या हातांना होणतीही अपेक्षा नसेल! असली तर एकच -फक्त तुझा विजय! ते तिचे हात नाहित ते माझेच हात आहेत अस समज. ते हात म्हणजेच ती स्त्री आयुष्यभर तुला साथ देईल!”

देवाच्या बोलण्याने मी गांगरुन गेलो, तुझं ते माझ्या आयुष्यात येणं हा प्रत्यक्ष देवाने योजलेला खेळ आहे हे मी जाणलं.
तुझ्या त्या नाजूक हातांनी बरेचदा मला सावरलं आणि यापुढेही  ते अशीच माझी मदत करत रहाणार याचं मला आश्चर्य वाटलं आणि त्या आश्चर्याच्या भरातच मी तुला मिठीत घेतलं…तुक्ष्या शरीराच्या त्या स्पर्शानं मन पुन्हा एकदा ताजंतवानं झालं….तुझ्या हातांच्या त्या नाजूक स्पर्शाने पुन्हा एकदा एक नवीन युद्ध जिंकण्याचं सामर्थ्य मला दिलं!

तुझ्या हळूवार स्पर्षाने मला जाग आली. खरं  तर हे रोजचेच होते त्यात नवीन असे काहीच आता उरले नव्हते. अगदी दररोज हेच घडत असे ज्या दिवसापासून मी तुला पाहिले अगदी त्या दिवसापासून हे असेच घडते. तसा मी काही लवकर उठणार्‍यांपैकी नाहिच! पण आज पुन्हा तुझ्या त्या रेशमी स्पर्शाने झोपेतून जागे केले, खरे तर वास्तवात आणले.

रोजचेच तुझे ते स्वप्नांत येणे, माझ्याशी बोलणे, हसणे-रुसणे, रागावणे समजावणे….मला एका सोनेरी जगात घेउन जाते. स्वर्गच म्हण हवं तर! तिथे उन्हाचा दाह नसतो, प्रकाश मात्र लख्ख असतो; बोचरे वारे नसतात पण थंड, मनाला शीतलता देणारी शांत हवेची झुळूक असते, खोल भयाण किनारे नसतात तर मंद गतीने वाहणारे प्रवाह असतात. सगळच कसं आल्हाददायक, सुंदर! आणि अशातच तू स्पर्श करण्यासाठी, हात हातात घेण्यासाठी तुझा हात पुढे करतेस आणि…आणि तुझ्या त्या स्पर्शाने मी अचानक रोमांचित होतो. ते रोमांचित क्षण इतके उत्कट आणि प्रबळ असतात की…की क्षणार्धात जाग येते, आणखी काय? मी जागा होतो….वास्त्वात परत येतो!

आजही तेच झाले, पण आज तू स्पर्श करण्याची जरा जास्तच घाई केलीस; आत्ताच तर कुठे तू आली होतीस…आणि बघतो तर सकाळचे अहं पहाटेचे चार वाजले होते! वार…हं आज रविवार सुट्टीचा दिवस. पण जाउ दे, आता पुन्हा झोप येत नव्हती….उठलो….कामानिमित्त ह्या असल्या ठिकाणी एकटाच रहात असल्याने घरी कोणी झोपलेले असण्याचा, त्यांची झोपमोड होण्याचा काही प्रश्न नव्ह्ता.

सकाळची सगळी कामे आटोपून बसलो होतो. खर तर इतर दिवशी इतकी घाई होते की ते घड्याळाचे काटे घट्ट पकडून ठेवावेसे वाटतात, पण आज बघतो तर अजून पावणे पाचच वाजले होते. दिवस पावसाळी असल्याने आणि फार पहटेची वेळ असल्याने घरात आणि बहुधा बाहेरही….म्ह्णजे मी खिडक्याही उघडल्या नव्हत्या? पुढे होऊन ती दोन तावदाने सरकवली तत्क्षणी थंडगार हवेची झुळुक चेहर्‍याला स्पर्श करुन गेली, तुझा पदरच जणू!
बाहेरही अंधारच होता.

सुट्टी असल्याने बाहेर जाउन एक फेरी मारुन येण्याचे ठरले, तयारी झाली, घड्याळ बरोबर पाच वाजल्याचे दाखवत होते. मी बाहेर पडलो….रस्त्यावर माणसे नव्ह्ती, जे गाव धरणाच्या कामासाठी वसवले होते ते अद्याप जागे झाले नव्ह्ते. मधुनच एखादा ट्रक खडी-रेती वगैरे घेऊन किंवा सकाळच्या पाळीतील कामगारांना घेऊन धरणाच्या दिशेला जात होता. आज मला सुट्टी असली तरी इतर काही लोकांना काम करावे लागणार होते. मी माझ्याच आनंदात होतो, कारण इतरांना सुट्टी नव्हती ना!

बराच वेळ शांतता होती, मी सरळ रस्त्याने शहराच्या दिशेने चालायचे ठरवले. आज फक्त स्वतःचा विचार करायचा हा विचार करायचा हा विचार पक्का केला आणि पाय उचलला. चालण्याचा वेगही तसा मंदच होता. कंटाळा आला की धरणाकडे जाणार्‍या एखाद्या ट्रक मधून पुन्हा आपल्या घराकडे, छे! घर कसलं एक खोलीच ती! रहातो कोण? मी एकटाच. तसे आमच्यातील सगळेच एकटे रहात होते. परत घराकडे निघावे असा माझा विचार होता. अभियंता असल्याने तेवढी मुभा मला होती. आजूबाजूला पहात हळूवार पाऊले टाकत निघालो….

वातावरण ढगाळ होते. एक अजब प्रकारचा ओलावा त्यात भरुन राहिला होता, तुझ्या डोळ्यांत दिसतो ना अगदी तसाच! पाण्याने ओथंबलेले ते ढग एकाही थेंबाची बरसात करत नव्हते ते फक्त माझ्याकडे बघत होते; तसेच पाणावलेल्या डोळ्यांनी, ओथंबलेल्या हृदयानी….मला तुझी आठवण आली. तुझे पाणावलेले डोळेही नेहमीच असे भावनांनी भरलेले असतात, तुझे हृदयही असेच ओथंबलेले असते. पण ज्या प्रमाणे ते ढग आज पाणी बरसत नव्हते त्याच प्रमाणे तुझे ओठही हृदयीच्या भावना शब्दरुपाने बरसू शकत नव्हते…
अहंहं…आज मी फक्त माझा आणि माझाच विचार करायचे ठरवले होते, तू कशी काय आठवलीस?

तसाच पुढे निघालो हा रस्ता भर डोंगरात असल्याने भलताच नागमोडी होता. समोर एक उंच डोंगर दिसत होता, हिरवा रंग धारण करुन तो आकाशाला भिडण्याचा प्रयत्न करीत होता त्याची ती महत्वाकंक्षा पाहून मला पुन्हा तू आठवलीस, तुझेही तसेच….उंच-उत्तुंग विहार करण्याची, आकाशाला गवसणी घालण्याची स्वप्ने पहाण्याची आणि ती गाठण्यासाठी धडपडायचे.
पुन्हा तुच!

मी तुला मनातून काढून टाकण्याचा प्रयत्न करीत होतो पण हा निसर्ग त्याच्या प्रत्येक कृतीतून मला तुझी आठवण करुन देत होता. मंद वार्‍याने होणारी ती पानांची हालचाल आणि त्यातून निर्माण होणारा तो आवाज, जणू तू कानात हळूच काहितरी सांगते आहेस. उगवत्या सूर्याचा तो रक्तवर्ण तेजस्वी प्रकाश, जणू काही तू माझे आयुष्य उजळ केलेस. पक्ष्यांचा तो किलबिलाट, जणू काही तू मला जवळ बोलावते आहेस.आणि हा पाऊस! हो तो ही आलाच. चिंब केलेस तू मला असंख्य थेंबांनी, प्रेमाच्या थेंबांनी! तुझ्या प्रेमाची ही बरसात….मी प्रत्येक क्षण मनापासून जगलो आज. रोजच्या कामाचा क्षीण, थकवा, सगळे विचार, सगळे संपले! अनेक वर्षांनी ह्या जीवाने एक सुट्टी मनसोक्त अनुभवली. प्रत्येक माणसाला आयुष्यात हवी असते ती तृप्ती, पूर्णपणाची भावना अनुभवली, आणि ती ही फक्त तुझ्यामुळेच!

…कधितरी मी नसेन पण तुला माझी आठवण येइल, माझ्या आठवणींनी जीव व्याकूळ होईल, बाहेर वाजणार्‍या पावलांची चाहूल तुला माझ्या येण्याची ओढ लाविल…..पण नाही….मी नसेन तिथे!

कधितरी मी फार दूर असेन तुझ्यापासून, जे काही माझे ते आपले आणि तुझे ते तुझेच म्हणणार्‍या तुला तेव्हा जाणवेल की आपण किती अपूर्ण आहोत, तुला ती अपूर्णता वेड लाविल पण सांभाळ स्वतःला….कारण ह्या वेळी मी नसेन तुला सांभाळायला….

कधितरी मी तुला भेटणार नाही, तू माझी वाट पाहून थकशील, क्षणभर तुला वाटेल “अरे हा गम्मत तर करित नाही?” पण नाही ही गम्मत नाही, आणखी थोड्या वेळाने तुला वाटेल की याने आपल्याला फसविले तर नाही? पण ही मी केलेली फसवणूक नाही, हे नियतीने मांडलेले सत्य असेल, ते जाणून घे उगीच भरकटू नकोस….कारण मी नसेन तुला सावरायला….

कधितरी अशाच सायंकाळी तुझे डोळे पाणावतील….सोबत घालवलेले ते क्षण तुझ्या डोळ्यांपुढे धावतील पण त्या ओघळत्या आसवांमधून तुला त्या क्षणांतील आनंद दिसणार नाही दिसतील त्या फक्त ओथंबलेल्या भावना! ज्यांच्यापुढे तुझे काहिच चालणार नाही पण थांब; ते अश्रु तू वाया घालवू नकोस, तुला स्वतःला त्यांची किंमत माहित नाही.
अगं वेडे तुझ्या आसवांची किंमत इतकी आहे की मी त्यांवर असे लाख जन्म ओवाळून टाकायला तयार आहे….पण तुझी आसवे थांबणार नाहीत कारण….मी नसेन तेथे ती पुसायला…..

असाच एका रात्री तुला मी दिसेन स्वप्नात! तुला आठवतील पुन्हा ते दिवस, त्या ओल्या भावना आणि ते आनंदी क्षण! तू हळूच हसशील माझ्याकडे पाहून लाजशील, माझ्या जवळ येण्याचा प्रयत्न करशील पण….पण अचानक तुला जाग येइल पुन्हा तो सुर्य तूला वास्तवात नेइल, तुला आधाराची गरज भासेल पण….पण इथे तिथे पाहू नकोस मी तिथे असणार नाही….

अगं वेडे रडतेस कशाला? मी नसलो म्हणून काय झाले? अगं तू म्हणायचीस ‘जे काही तुझं आहे ते आपलं आहे आणि जे काही माझं ते फक्त माझंचं आहे’ आणि मी ही ते मान्य करायचो पण आता खरं सांगायला हरकत नाही, ते तसं नव्हतचं कधी! जे काही माझं होतं त्यातली सर्व सुखं, आनंद आपला होता आणि जे काही तुझं होतं त्यातलही बरचसं मी तुला न सांगता घेतलं होतं, जे काही तुझं होतं त्यातलं सर्व दु:ख मी माझ्याकडे घेतलं….मला सवय आहे दु:खासोबत जगायची….

मी नसलो म्हणून काय झालं? तुझी दु:ख घेऊन मी दूर चाललो आहे….माझा आनंद मी तुला दिला आहे….तेव्हा नेहमी आनंदी रहा, सुखात रहा…मी नसलो म्हणून काय झालं?

धर्म! हिंदू वेद -शास्त्रांप्रमाणे ‘धर्म’ म्हणजे जगण्याचा नैसर्गिक नियम! आणि ‘कर्म’ म्हणजे क्रिया-प्रतिक्रियेचा नैसर्गिक नियम!

हे सगळं जग ह्या दोन नियमांना अनुसरुन चालते .ह्या दोन मूलभूत दैवी नियमांच्या च्यतिरीक्त सगळे नियम, कायदे कानून हे दुय्यम आहेत, मानव निर्मित आहेत असे वेद शास्त्र सांगते आणि प्रत्यक्षातही ते तसेच असावे असे मलाही वाटते.

आता तू म्हणशील हे अचानक ‘कर्म-धर्म’ अशा अत्यंत किचकट विषयानेच सुरुवात? आज स्वारींची लक्षणे ठिक दिसत नाहित? काय झालय तरी काय? आणि ह्या वाक्यासरशी सुंदर हसशील, तुझे ते गुलाबी गाल अधिकच गुलाबी होतील, तुझे ते नाजूक ओठ मला थांबवतील, तुझे ते पाणीदार डोळे एक खट्याळपणाची झलक दाखवतील आणि तुझ्या हातंचा तो उबदार स्पर्ष! मला अंगावर वीज पडल्यासारखे वाटले क्षणभर!

पण आज मी विषय सोडणार नाही. आता म्हणशील ठिक आहे मी ऐकते….आता मीच स्वतःहून तुला पदरात पाडून घेतलय तर्….पुन्हा एक मिश्किल हास्याची लहर माझं सर्वांग रोमांचित करुन गेली. पण; अचानक तू शांत होशील, माझा प्रत्येक शब्द जीवाच्या आकांताने ऐकण्याचा तुझा प्रयत्न आणि तो हृदयाच्या कप्प्यांत दडवून ठेवण्यासाठीची तुझी धडपड मला नेहमीच धुंद करते….एवढे प्रेम ह्या वेड्या माणसावर?

आणि ह्या प्रश्नाने मला आजच्या क्लिष्ट आणि विचित्र वाटणार्‍या वेषयावर बोलायला लावले आहे. इतके प्रेम दुसर्‍या एखाद्यावर केले असतेस तर त्याने तुला सोन्याच्या महालात ठेवले असते, नाहितर मी! जाऊदे तुझ्या प्रेमाचा असा हा अपमान मला स्वतःला सहन होत नाही….

माझेही तुझ्यावर तेवढेच प्रेम आहे पण….पण मी ते सिद्ध करु शकत नाही. आता तू म्हणशील “गप्प बस! हल्ली फार झालयं तुझं हे असं बोलणं, तुला माझा कंटाळा आलेला दिसतोय?” हळूच तुझ्या ओठांचा माझ्या गालाला झालेला स्पर्ष पुन्हा एकदा मला स्वप्नांत घेउन गेला….

“अगं पण मी काय म्हणत होतो….”

“जाऊदे, कर्म धर्म सगळं समजलय मला ! जो तुझा धर्म तोच माझा आणि जे तुझे कर्म तेच माझं ! बस आता एकही शब्द नको, तुझ्याशिवाय सोन्याच्या महालात रहाण्यापेक्षा तुझ्यासोबत एखाद्या झोपडीत….” मी झटकन तुझ्या ओठांवर बोट ठेवले. तुझ्या शरीराचा तो नाजूक स्पर्श सर्वांग चेतवित होता, तुझ्या रेशमी केसांतून हात फिरवताना मी स्वतःला विसरण्याचा प्रयत्न करत होतो पण पुन्हा तुझेच शब्द आठवले, काय म्हणालिस तू? “जो तुझा धर्म तोच माझा आणि जे तुझे कर्म तेच माझं” असचं ना? तू हळूवार दिलेला होकार मला समजला.

“ठिक आहे, मग ह्या विचारावर ठाम आहेस तर?” माझ्या ह्या प्रश्नाने मात्र तुला राग आल्याचे माझ्या बरगड्यांत जोरदार लागलेल्या तुझ्या त्या कोपराने सिद्ध केले. उत्तर मिळाले म्हणून पुढे विषयाला हात घातला. “मग धर्म म्हणतो की ‘कर्म करावे फळाची अपेक्षा करु नये’ आणि कर्म म्हणते ‘जैसे तुमचे कर्म असावे तैसे फळ निश्चयी मिळावे’.” तू म्हणालीस, “ठिक आहे, त्यात काय चुकले? योग्यच तर आहे!”

“पण तुला त्यातला एक गूढ अर्थ माहित आहे काय?”

ह्याचा एक अर्थ, नुसता अर्थ नाही तर गर्भितार्थ असा आहे की प्रत्येक गोष्ट मिळ्वण्यासाठी इथे प्रत्येकाला काही ना काही किंमत मोजावीच लागते….तू म्हणशील, “हे मला माहित आहे आणि ते त्रिकालाबाधित सत्य आहे; कोणत्याही गोष्टीची योग्य किंमत दिल्याशिवाय ती मिळवता येत नाही….”

मी तुला किंचित दूर सारून तुझ्या डोळ्यांत पहात विचारले, “म्हणजे तुला कर्म आणि धर्म दोन्हींचा अर्थ समजला तर!” तुझ्या हाताच्या बोटंनी ह्ळूवारपणे माझ्या बोटांना दिलेले उत्तर कळले मला!

“मग आता तुझ्या त्या बोलण्याचा विचार कर.” मी नाजूक स्वरांत पण खंबीरपणे तुला विचारले. तुझ्या चेहर्‍याची ती हळूवार हालचाल मला वाचता आली नाही असे नाही पण आज मला शब्द हवेत्….तुझ्या चेहर्‍यावरची ती भीतीची रेषा मला अचानक गारठवून गेली!

“काय म्हणायचे तरी काय आहे तुला?” तुझ्या गोड पण करारी आवाजाने शांतता भंग झाली, तुझ्या भावनेने पाणावलेल्या डोळ्यांनी पुन्हा तोच प्रश्न केला.

“मी….मी म्हणत होतो….”

“तुला असेच म्हणायचे आहे ना की मला तुला मिळवण्यासाठी आणि तुला मला मिळ्वण्यासाठी देखिल अशीच किंमत मोजावी लागणार! हा समाज, स्वत:ला सर्वोच्च जीव समजणारी ही संपूर्ण मानवजात आपल्याकडून काहितरी किंमत वसूल करणार….आपल्या प्रेमाची किंमत! ठरवणारही तेच! आणि घेणारही तेच! पण एक सांगते तुझ्यासाठी मी कितीही मोठी  किंमत मोजायला तयार आहे, आणि हे माझे आंधळे प्रेम नाही किंवा नुसता खोटा प्रेमालाप नाही तर हे माझ्या जीवनाचे सौंदर्य आहे, माझ्या जगण्याचे कारण आहे. तुच माझा धर्म आणि तुच माझे कर्म….”

तुझे एवढे स्पष्ट बोलणे मी या आधी कधिच ऐकले नव्हते….तुझे ते पाणावलेले डोळे मला अधिकच भावनाविश करुन गेले.

“मी ….मी असं नव्हतो….तुझ्यापुढे इतर गोष्टींची किंमत ती काय? पण…..”
तुझ्या नजरेनेच मला न थांबण्याचा आदेश आणि पुढे बोलण्याची हिम्मत दिली.

मी म्हणत होतो, कधीतरी आपापल्या आयुष्यातील उरलेली, बाळगलेली, खास जोपासलेली स्वप्ने पूर्ण करण्यासाठी सुद्धा आपल्याला अशा अनेक गोष्टींच्या किंमती मोजाव्या लागतील….”

“ठिक आहे, समाधानाचा फायदा लक्षात घेउन तो-तो व्यवहार पार पाडू.” तुझे उत्तर अगदी योग्य होते, व्यवहार्य होते पण…”बोल ना, संपला का विषय?” “नाही! पण आयुष्यात अत्त्युच्च म्हणून ठरवलेल्या धेय्यापाशी पोहोचल्यावर….प्लीज रागावू नकोस्….त्याच्या प्राप्तीसाठी समजा तुला माझी किंवा मला तुझीच किंमत मोजावी लागली तर?”

प्रश्नासरशीच वातावरण गरम झालयं असं वाटू लागलं. उन्हाचा चटका असहाय्य झाला होता, वाटलं तुला घट्ट मिठीत घ्यावं आणि तुझ्या त्या विशाल कपाळाचे एक भावपूर्ण चुंबन घ्यावं, तसं करण्यासाठी बाजूला हात नेला आणि बघतो तर…तू नाहिस!

सगळं जग शोधलं आजही तू मिळाली नाहिस….

असाचं रोज मी घराबाहेर पडतो, तुझा शोध घेत वेड्यासारखा भटकतो…हजारो चेहर्‍यांत तुझा तो हसरा चेहरा शोधतो….पण नाही!

त्या वेळी मला पडलेल्या त्या प्रश्नाच्या उत्तराची ती किंमत आहे. तू उत्तर दिलस आणि त्यासाठीची किंमतही पुरेपुर वसूल केलिस….का गेलिस अशी अर्ध्या वाटेवरच सोडून मला?

तुला शेवटचे पाहिले ते तुझ्या घरातिल तसबिरीतच! पुन्हा तू काही भेटली नाहिस….माझा शोधही संपला नाही….आणि तो प्रश्नही उरला नाही….खरं सांगायचे तर तुझ्याविना माझ्या आयुष्याला काही किंमतच उरलेली नाहि!

जसजसे आयुष्य सरत जाते, तसतसे लहानपणी पडणारे अनेक प्रश्न उलगडत जातात. आयुष्यातल्या अनेक अनुत्तरीत प्रश्नांवर अनुभवाचा प्रकाश पडतो आणि त्यातून त्या अनुत्तरीत प्रश्नांच्या उत्तरंचे परावर्तीत किरण डोळे दिपवू लागतात, मेंदूवर ताण पडतो, आकलन कक्षा रुंदावत जातात आणि माणूस प्रगल्भ बनत जातो.
आयुष्य पुढे सरतच रहाते कारण काळ हा थांबत नसतो आणि काळासोबत पुढे चालण्यातच फायदा असतो.
अचानक आयुष्यात चित्र-विचित्र घटना घडतात, ना-ना विविध बरी-वाईट वळणे येतात आणि सुख-दु:खाचे प्रसंगी कोमल किंवा वज्राघात होतात. त्या अनुभवातून तावूनसुलाखून निघालेला, अनेक अनुभवांनी युक्त झालेला तरूण आता विविध स्वप्ने पाहू लागतो……
आयुष्याची स्वप्ने….जीवनाची स्वप्ने…..सुखाची स्वप्ने!
नेमक्या याच वयात त्याची ओळख ‘प्रेम’ या शब्दाशी, नव्हे भावनेशी होते. या परिपूर्ण शब्दाचे त्याला आकलन होऊ लागते. ‘प्रेम’ या शब्दातील वैश्विक भावना त्याचे हृदय चिंब करु लागते….अशातच एखाद्या जन्म-जन्मांतरीच्या जीवलगाशी त्याची गाठ पडते….साता जन्मांचा साथीदार लाभतो आणि आयुष्याची स्वप्ने पहाणारा तरूण स्थिर होतो.
या स्थिर आयुष्यातून पुढे जाण्याची कोणालाही घाई नसते परंतु, आयुष्य पुढे सरतच असते….स्थिर आयुष्याची वर्षे संपतात्….एव्हाना डोक्यावरील केस पांढरे होऊ लागतात. आयुष्य पुढे सरतच असते आणि….आणि एक क्षण असा येतो की जेथे माणसाला आयुष्यभर केलेल्या कष्टंचा, आयुष्यभर भोगलेल्या यातनांचा वीट येऊ लागतो. आयुष्यभर अनेक वादळे सहजपणे पेलणार्‍या त्या धमन्यांना पुन्हा वादळे पेलण्याचा कंटाळा येऊ लागतो. म्हणा तशी ताकत सुद्धा त्यांच्यात उरलेली नसते!
आता त्या माणसाला शांततेची, एकांताची नितांत गरज भासू लागते….आयुष्यातील बर्‍या-वाईट अनुभवांची, घटनांची गोळाबेरीज करण्यासाठी!
ह्या अथक परिश्रमपूर्ण जीवनातून मिळालेल्या फायद्यांची आणि झालेल्या तोट्यांची, सुखाची किंवा दु:खाची गोळाबेरीज करत असतांनाच मन पुन्हा एकदा लहनपणात शिरते, पुन्हा अनंत प्रश्न डोळ्यासमोर उभे रहातात; पण या प्रश्नांची उत्तरे शोधण्यासाठी लागणारी शक्ती किंवा तशी  जिज्ञासा आता या माणसात उरलेली नसते.
अशाच प्रश्नचिन्हांच्या सानिद्ध्यात मानवी मन शेवटच्या घटिका मोजू लागते. या प्रश्नचिन्हांतून सुटका मिळविण्याचा प्रयत्न करू लागते. अनुत्तरीत प्रश्नांना, त्या प्रश्नचिन्हांना डोळ्यासमोरून दूर करून अखंड शांततेसाठी प्रार्थना करू लागते….मृत्युची आराधना!
अशातच एखादे क्षणी साक्षात मृत्यु झेपावत येतो आणि अनुत्तरीत प्रश्नांच्या अथांग सागरातून माणसाची मुक्तता करतो.
यानंतर रहातात त्या फक्त आठवणी….त्या व्यक्तीला जीवनाचा इतका कंटाळा यावा? असे त्याच्या जीवनात काय असावे? असे पुन्हा अनंत अनुत्तरीत प्रश्न!
त्या व्यक्तीसोबतच इतर अनेकांनी मरणाची प्रार्थना करून मृत्युरूपी आर्शीवाद मागावा असे का? देवाने जन्माला घातले ते मरण्यासाठीच अशी शून्यात्मक भावना….आणि त्यातूनच स्फुरलेला हा एक लेख!

बर्‍याच दिवसांपासुन घर घेण्याचा विचार मनात होता, शोधाशोधही चालुच होती पण योग काही येत नव्ह्ता!
तुम्हा सर्वांची घरे बघून मनातल्या मनातून फार हेवा वाटत होता, वाटायचे आपलेही असेच एक छानसे घर असावे, जिथे आपल्या मनाल वाटेल तसे वागता यावे, काम करुन थकून घरी आल्यावर मनसोक्त आराम करता यावा, जिथे आपली मते कोणितरि ऐकावी त्यावर प्रतिक्रिया द्यावी …. पण छे हो! कसले काय नि कसले काय?
हे घर काही जमण्याते दिसत नाही आणि मला हवे तसे नाहिच नाहि असे वाटत असतानाच आज अचानकच ह्या भिंती नसलेल्या घराचा पर्याय सुचला आणि माझी गेल्या कित्येक दिवसांची वणवण थांबली!
शेवटी मला हवे तसे घर मिळाले अर्थातच भिंती मात्र नाहित ह्या घराला!
अगदि तुमच्या घ्ररांसारखेच मी देखिल माझे हे घर सजवणार आहे, माझ्या ह्या सजावटीला सुरुवात मात्र मी माझ्याकडे आधीपासुनच असणार्‍या थोड्या सामानापासुन करित आहे.
माझी ही सजावट आवडल्यास आपल्या कौतुकाची थाप पाठीवर पडावी.
धन्यवाद!